Nguyễn Đức Tài - Ông chủ web thegioididong.com

Thứ ba, 10/05/2011, 18:16 GMT+7

Sự thành công của một doanh nhân bắt nguồn từ đâu? Những ý tưởng kinh doanh sáng tạo, hay một tầm nhìn vượt xa hơn hiện tại để đón đầu tương lai? Một khả năng quản trị tuyệt vời, hay một tấm lòng vì nhân viên và cộng sự? Hoặc đơn giản, đó là sự dũng cảm chấp nhận thất bại để bắt đầu lại từ một niềm tin thành công? Hãy hỏi Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Thế Giới Di Động, vì cuộc đời kinh doanh của anh chính là câu trả lời đầy đủ nhất. 
Khởi nghiệp bằng … thất bại 

Năm 1995, Nguyễn Đức Tài trở về Việt Nam với tấm bằng thạc sĩ tài chính sau một thời gian du học tại Pháp. Ngay lập tức, anh được một tập đoàn liên doanh Thụy Sỹ mời làm việc với vị trí và mức thu nhập hấp dẫn. Làm việc trong một môi trường hết sức chuyên nghiệp và hiện đại, anh nhanh chóng tiếp thu và tích lũy cho mình những kiến thức và kinh nghiệm về quản lý, kinh doanh tiên tiến nhất. Mặc dù vị trí giám đốc tài chính với mức lương trên 20 triệu/tháng thời điểm đó là mơ ước không ít người, nhưng trong suy nghĩ của Nguyễn Đức Tài, đây không phải là điều anh chờ đợi. Một khát khao được tự khẳng định bản thân và làm chủ công việc của mình luôn thôi thúc anh không ngừng.

Năm 2003, lá đơn xin nghỉ việc của Nguyễn Đức Tài khỏi S-fone khi anh đang giữ vị trí Trưởng phòng Chiến lược khiến cho nhiều người không khỏi bất ngờ. Và càng ngạc nhiên hơn khi anh quyết định cùng 3 người bạn thành lập Công ty Cổ phần Thế Giới Di Động, chuyên kinh doanh điện thoại di động. Ngạc nhiên cũng dễ hiểu, vì thời kỳ đó điện thoại di động còn là một mặt hàng xa xỉ chỉ dành những người giàu có, thị trường điện thoại chính hãng gần rất hạn hẹp. Nhưng anh và những người bạn của mình tin rằng với sự phát triển nhanh của nền kinh tế, nhu cầu về điện thoại di động của người dân sẽ ngày càng tăng nhanh, thị trường chắc chắn sẽ rất rộng lớn. Và thực tế đã chứng minh tầm nhìn của anh hoàn toàn chính xác. Chỉ trong vòng vài năm ngắn ngủi, chiếc điện thoại di động đã trở nên quen thuộc và gần như không thể thiếu đối với mọi người.

Cũng trong khoảng thời gian này, Nguyễn Đức Tài nhận ra một điều rằng cái thiếu lớn nhất trên thị trường điện thoại di động chính là thông tin. Anh cho biết: “Thông tin về chủng loại, tính năng, mẫu mã, chất lượng, đánh giá của người sử dụng và giá cả các sản phẩm điện thoại di động hầu như không có. Khách hàng gần như phụ thuộc hoàn toàn vào “thiện chí” tư vấn của người bán. Thực sự thông tin tư vấn này nhiều khi cũng rất “hên xui”, nhưng đây lại là một cơ hội mà chúng tôi không thể bỏ qua”. Phát huy những hiểu biết của mình về thương mại điện tử và viễn thông, anh cùng những người bạn tự xây dựng, thiết kế một kênh cung cấp thông tin về điện thoại di động cho mọi người. Website www.thegioididong.com ra đời là thành quả của nhóm sau những nỗ lực không ngừng. Trang web đã được khách hàng đón nhận rất nồng nhiệt. Lượng truy cập ngày càng tăng nhanh, mức độ nhận biết về www.thegioididong.com ngày càng lan rộng.

Nhưng sự thành công của website - một không gian ảo - lại không đồng nghĩa với thành công trong kinh doanh thực tế. Điều mà Nguyễn Đức Tài không ngờ đến là một tầm nhìn đúng chưa hẳn là yếu tố quyết định của thành công. Kế hoạch xây dựng một chuỗi cửa hàng nhỏ với mật độ dày, có thể đem lại cho khách hàng sự phục vụ chu đáo và tiện ích của anh nhanh chóng bị thất bại. Ba cửa hàng điện thoại di động với diện tích 20m2 mỗi cái phải đóng cửa chỉ sau 3 tháng ra đời. Nhưng thất bại này không làm cho nhóm 4 chàng trai trẻ đầy khát vọng cảm thấy nản lòng. Câu hỏi “Vì sao khách hàng không mặn mà với những cửa hàng nhỏ vốn rất thuận tiện cho mình?” đặt ra cho cả nhóm. Nguyễn Đức Tài cùng các bạn của mình đi tìm câu trả lời ở chính các khách hàng. Kết quả nhận được đã làm cho anh giật mình: dù rất tiện lợi nhưng khách hàng hoàn toàn không tin tưởng vào chất lượng sản phẩm của những cửa hàng nhỏ như thế. Một phần do không gian quá hạn hẹp, thương hiệu cũng chưa tạo được niềm tin. Mặt khac, họ thường đánh đồng mô hình kinh doanh này với những cửa hàng điện thoại di động nhỏ lẻ, manh mún thường bán hàng “Tàu” chất lượng thấp, hàng đã qua sử dụng… Một bài học đắt giá mà Nguyễn Đức Tài nhận ra: “Trong kinh doanh, nếu không hiểu thấu đáo nhu cầu, tâm lý của khách hàng thì cầm chắc thất bại”.

Quyết đứng lên sau cú ngã đau, Nguyễn Đức Tài và cộng sự gom góp hết vốn liếng còn lại quyết định làm lại từ đầu. Tháng 10/2004, một Siêu thị điện thoại mang tên “Thế Giới Di Động” được khánh thành tại 89A Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh với diện tích gần 300 m2. Nhưng nhiều người đã cho rằng đây chắc chan sẽ là một thất bại nữa. Vì mô hình này còn quá mới mẻ ở nước ta thời điểm đó, mặt khác, vị trí của siêu thị cũng không thuận tiện khi nằm phía trái trên một con đường một chiều. Thế nhưng, anh và nhóm bạn vẫn tin vào trực giác của mình rằng đây sẽ là điểm xuất phát cho sự lớn mạnh của Thế Giới Di Động sau này. 

“Chúng tôi bán sự hài lòng”

Niềm tin của Nguyễn Đức Tài đã được đền đáp xứng đáng khi chỉ trong vòng 3 năm, Thế Giới Di Động đã trở thành nhà bán lẻ điện thoại di động số một ở Việt Nam. Một chuỗi hệ thống hơn 10 siêu thị tại thành phố Hồ Chí Minh, hàng loạt chi nhánh tại các tỉnh thành từ Hà Nội, Đà Nẵng đến Buôn Mê Thuột, Cần Thơ, Mỹ Tho, và 2 trung tâm sửa chữa bảo hành quy mô. Doanh số trung bình của tổng công ty đạt 40.000 sản phẩm/tháng. Nếu như doanh thu trong năm 2006 đạt khoảng 20 tỉ/tháng thì qua năm 2007, con số này đã tăng gấp 5 lần. Ngoài ra, website www.thegioididong.com hiện có hơn 500.000 lượt người truy cập hàng ngày, nằm trong Top 25 website hàng đầu Việt Nam. Một tốc độ phát triển rất nhanh và cũng rất vững chắc. Vậy đâu là bí quyết cốt lõi cho sự thành công này?  

Nguyễn Đức Tài chia sẻ: “Ở Thế Giới Di Động, chúng tôi bán sự hài lòng. Đó là triết lý xuyên suốt mọi hoạt động, là yếu tố cốt lõi cho sự phát triển đến ngày hôm nay của công ty”. Một điều dễ dàng nhận thấy ở hệ thống siêu thị của Thế Giới Di Động là không có các quầy hàng riêng biệt theo từng loại sản phẩm. Nhân viên cũng không có nhiều kiểu đồng phục riêng lẻ theo từng thương hiệu như tại các siêu thị khác. Tất cả chỉ mặc một kiểu đồng phục duy nhất của Thế Giới Di Động. Khách đến chỉ có các nhân viên tư vấn ngồi vào bàn trò chuyện, thậm chí nhiều khi không mang sản phẩm ra giới thiệu. Vì vậy, câu hỏi đầu tiên mà khách hàng nhận được khi đến đây là: “Em giúp gì cho anh/chị?”, chứ không phải là “Anh/chị cần mua gì?”. Điều này đã khiến cho khách hàng luôn cảm thấy thoải mái và không chịu áp lực. Nguyễn Đức Tài cho biết: “Tất cả nhân viên của công ty luôn quán triệt thông điệp: khách hàng ra khỏi siêu thị với nụ cười thỏa mãn, cho dù họ không mua bất cứ sản phẩm nào cũng là một thành công”.

Bên cạnh đó, trong chính sách khen thưởng nhân viên, Nguyễn Đức Tài không chú trọng đến doanh số bán hàng hay giá trị sản phẩm mà nhân viên bán được. Đối với anh, nhân viên bán được sản phẩm trị giá 18 triệu với sản phẩm trị giá 500 ngàn đồng đều được đối xử như nhau. Vì vậy, nhân viên của anh không bị quá nhiều áp lực về doanh số, nhưng bù vào đó, họ phải biết cách đem lại cho khách hàng sự hài lòng cao nhất. Có thể nói, ngoài chất lượng của sản phẩm đã được đảm bảo bởi nhưng nhà cung cấp chính hãng, các dịch vụ chăm sóc khách hàng là thế mạnh lớn nhất khẳng định vị thế của Thế Giới Di Động trên thị trường cạnh tranh như hiện nay.

Điều đặc biệt là không chỉ trong kinh doanh thực tế, sự hài lòng của khách hàng mới được chú trọng, Nguyễn Đức Tài còn áp dụng điều đó ngay trong không gian ảo là website www.thegioididong.com. Không chỉ cung cấp lượng thông tin phong phú từ chủng loại, tính năng, mẫu mã đến giá cả trên thị trường, thông tin khuyến mãi về các sản phẩm, website này còn có nhiều tiện ích đa dạng dành cho khách truy cập. Một diễn đàn với các chủ đề liên quan đã thu hút hàng ngàn thành viên bàn luận sôi nổi, cung cấp miễn phí dịch vụ tải nhạc, ảnh cho điện thoại di động… tất cả đều đem đến cho khách hàng sự phục vụ chu đáo nhất. Anh tâm sự: “Chúng tôi nhận được nhiều lời đề nghị từ các hãng là đưa sản phẩm của họ lên đầu tiên dựa vào nhu cầu tìm kiếm của khách hàng trên website. Nhưng chúng tôi đã từ chối, mặc dù lợi nhuận từ đề nghị này là không nhỏ. Vì đối với chúng tôi, nhu cầu của khách hàng mới là quan trọng nhất”.

Hiện nay, Thế Giới Di Động không chỉ chuyên kinh doanh các sản phẩm điện thoại di động mà còn có thêm mặt hàng máy tính xách tay. Nhưng tham vọng của Nguyễn Đức Tài không dừng lại ở đó. “Khi đặt tên công ty là Thế Giới Di Động, chúng tôi đã xác định là phải xây dựng công ty theo một mô hình kinh doanh đa dạng các thiết bị di động. Điện thoại di động là sản phẩm tiên phong, biểu hiện rõ nét nhất tính “di động”, và nó đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng nhất”. Trong kế hoạch của Nguyễn Đức Tài, từ điện thoại di động đến máy tính xách tay; từ máy nghe nhạc, xem phim MP3, MP4 đến máy ảnh, máy quay phim;… tất cả các thiết bị điện tử di động sẽ lần lượt được hội tụ tại Thế Giới Di Động. Một “Thế giới của các thiết bị di động”, đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng là ước mơ lớn mà anh đang theo đuổi.

“Đất dụng võ” cho người tài 

Hiện nay, số lượng nhân sự của Thế Giới Di Động hơn 1000 người trên toàn quốc, trong đó trên 95% nhân viên có tuổi đời dưới 30. Ngay từ khi bắt đầu thực hiện ý tưởng của mình, Nguyễn Đức tài đã hiểu rằng, ngoài ý tưởng và vốn liếng, anh cần phải có những con người đủ tài năng và tâm huyết để biến ý tưởng đó thành hiện thực. Anh nhớ lại: “Tôi đã tìm gặp những con người đó và nói thẳng với họ rằng ngay thời điểm đó, tôi không thể đem đến cho họ những lợi ích kinh tế trước mắt ngang bằng với các đơn vị họ đang làm việc được. Điều mà tôi có thể làm được lúc đó là tạo cho họ một môi trường để tự do phát huy hết tài năng của mình. Nói cách khác, Thế Giới Di Động sẽ là “miếng đất dụng võ” hết sức lý tưởng cho những người như họ. Và tôi đã giữ lời hứa đó”.   

Bằng cách bày tỏ sự thẳng thắn và chân tình, Nguyễn Đức Tài đã thuyết phục được 3 người bạn của mình cùng bắt tay xây dựng dự án về Thế Giới Di Động. Mặc dù khi đó những người bạn của anh đều đang có những công việc ở vị trí cao với mức thu nhập không thấp trong các công ty lớn. Từ bỏ tất cả những cái đã có để bắt đầu một công việc hoàn toàn mới, chưa biết trước tương lai là một quyết định có phần mạo hiểm và không dễ dàng đối với nhiều người. Nhưng những người bạn đó đã tin anh. Và chính họ đã góp phần cùng anh xây dựng nên một Thế Giới Di Động thành công như hiện nay.

Từ những ngày đầu tiên xây dựng Thế Giới Di Động đến nay, quan điểm xây dựng một môi trường làm việc mà ở đó, mỗi nhân viên đều có thể tự do phát huy hết khả năng của mình được Nguyễn Đức Tài xem như là nền tảng cho hoạt động của công ty. Anh nói: “Ở Thế Giới Di Động, ai cũng biết rằng đây là “đất dụng võ” tốt nhất cho mình”. Anh rất xem trọng những ý kiến đóng góp, những ý tưởng sáng tạo đóng góp cho sự phát triển của công ty, cho dù đó là ý kiến của người ở vị trí thấp nhất hay tuổi đời trẻ nhất. Chính vì vậy, Thế Giới Di Động là một trong số ít những công ty có sự thu hút nguồn chất xám trẻ rất chất lượng hiện nay.   

 Nguyễn Đức Tài khẳng định: “Mặc dù có tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tôi luôn tin tưởng vào sự vững mạnh của Thế Giới Di Động ở hiện tại và trong tương lai, cho dù sự cạnh tranh của thương trường ngày càng khốc liệt. Bởi một lẽ chúng tôi đang có một đội ngũ những con người trẻ trung, tài năng và đầy khát vọng khẳng định giá trị của mình”. Đôi mắt anh ánh lên một niềm tin mạnh mẽ.

Nguyễn Ngọc Điệp - Ông chủ website vatgia.com

Thiếu kinh nghiệm, vốn đầu tư tiêu hết vèo chỉ sau 12 tháng, phải cầm cố cả nhà cửa, Nguyễn Ngọc Điệp vẫn không từ bỏ ý xây dựng web mua sắm có cái tên rất Việt - Vatgia.com. Xuất thân từ một gia đình có truyền thống kinh doanh lâu đời (Nhà may Phú Hưng với hơn mười cửa hàng tại Hà Nội), dường như chẳng bao giờ Điệp phải lo toan đến những chuyện cơm - áo - gạo - tiền. 

Năm 22 tuổi sau khi tốt nghiệp trường Đại học Ngoại Thương, Điệp nhanh chóng đầu quân cho một doanh nghiệp ở Nhật Bản rồi trở thành một trong những người làm thuê với mức lương tháng lên tới hơn 10.000 USD. Anh nhanh chóng tậu nhà, xe và nhiều phương tiện khác có giá trị mà chẳng cần bất cứ sự trợ giúp nào từ cha mẹ. 

“Cuộc đời là chuỗi những nhân duyên, chẳng ai sinh ra đã nghĩ mình sẽ trở thành ông chủ doanh nghiệp, tôi cũng vậy. Đôi khi cơ hội đến bất ngờ như thể số phận đã định sẵn vậy và nó buộc phải xảy ra”, Giám đốc Vatgia.com lý giải rất đơn giản về con đường khởi nghiệp của mình.

Hồi đó, bạn bè, người quen thường nhờ Điệp đặt mua máy tính, máy ảnh, camera, mỹ phẩm,… của Nhật để gửi về Việt Nam. Công việc bận rộn, không có điều kiện đi lại nhiều, Điệp mày mò đặt mua hàng qua các trang mạng của Nhật. Thực hiện càng nhiều giao dịch online, Điệp càng thấy ham mê. Anh bắt đầu để tâm nghiên cứu các website thương mại điện tử tại đây. 

              Ông chủ web Vatgia.com - Nguyễn Ngọc Điệp. 

Ban đầu, Điệp có ý tưởng xây dựng một website hoàn toàn bằng tiếng Nhật để cung cấp thông tin về Việt Nam cho khách hàng Nhật Bản. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc với họ, anh hiểu rằng người Nhật yêu cầu tiêu chuẩn rất cao. Ngoài thông tin đồng bộ, họ còn yêu cầu hệ thống thanh toán, thẻ tín dụng… kèm theo, nên anh làm thử bằng tiếng Việt trước. 

“Bạn bè là người Nhật khi biết ý tưởng này cũng khuyên tôi nên tập trung làm thị trường Việt Nam bởi với gần 90 triệu dân, đây là một thị trường vô cùng tiềm năng cho thương mại điện tử, lại đang bị bỏ ngỏ hoàn toàn, chưa có một công ty nào chiếm lĩnh”, Điệp kể.

Anh mang ý tưởng này đến làm việc với gần 20 công ty có tiếng về công nghệ tại Việt Nam để đặt hàng họ phát triển. Tất cả đều lắc đầu từ chối vì yêu cầu của Điệp đưa ra về dữ liệu và tính năng quá khó và phức tạp. Chán nản nhưng Điệp không chịu bỏ cuộc, anh tiếp tục tìm người nghiên cứu độc lập. Sau 6 tháng làm ngày làm đêm, website vatgia.com bắt đầu thành hình vào đầu năm 2007. 

Những ngày đầu hào hứng, Điệp nhẩm tính với số vốn tích luỹ vài trăm nghìn đôla, cộng thêm tiền cho thuê căn nhà anh sở hữu và tiền lương làm thêm cho công ty cũ, anh có thể duy trì được công ty mới hoạt động. Ai ngờ, đúng một năm sau, khi vatgia.com vẫn còn trong giai đoạn khởi động, chưa mang lại doanh thu thì nguồn vốn mà anh có - 300.000 đôla bắt đầu cạn kiệt. Trong khi, mỗi tháng anh vẫn phải ứng tới 200 triệu đồng để trả lương nhân viên, Vatgia.com đứng chênh vênh bên bờ phá sản. Đã có lúc anh tính đến việc bán nhà, bán xe, cầm cố đồ đạc có giá trị để duy trì công ty hoạt động.

Thế nhưng, trong lúc khó khăn nhất, vận may vẫn mỉm cười với Điệp. Bạn bè bên Nhật biết anh khó khăn đã tự nguyện giúp đỡ người 5.000, người 10.000 đôla và động viên anh vượt khó. Được bạn bè giúp sức, vatgia.com tiếp tục duy trì hoạt động cho đến tháng 3/2008 thì Quỹ đầu tư mạo hiểm của Mỹ - IDG đã quyết định rót vốn vào đây. “Trước khi IDG vào một tháng, chúng tôi đang ở giai đoạn cầm cự, anh em 'ăn cơm nắm nằm vùng' để duy trì hoạt động của công ty”, Điệp kể.

Thế nhưng, có tiền, Điệp lại vấp phải khó khăn mới - đó là nghĩ cách tiêu tiền. “Có tiền, chúng tôi bắt đầu mở rộng quy mô, lập cơ sở mới, thuê văn phòng to đẹp hơn, thu nhập anh em cũng tăng đáng kể. Thế nhưng, cái khó lại nảy sinh”, Điệp kể. 

Vatgia.com khởi đầu với 5 thành viên bỗng chốc tăng tới 70 người, rồi 120 nhân viên… Điệp đối mặt với thách thức trong quá trình hoạt động, nhân viên đi về không ai quản lý, phòng nhân sự chưa có, mỗi thành viên quản lý một nhóm nhỏ độc lập như một vương quốc riêng.... Mọi thứ trở nên hỗn loạn. Lúc bấy giờ, Điệp cầu cứu các công ty lớn cùng ngành tại Nhật.

“Sau khi nghe, họ không đưa ra lời khuyên mà tặng cho cuốn sách và nói về nhà đọc, mọi bí quyết nằm cả trong đó”, anh kể. Đọc xong cuốn sách “Xây dựng để trường tồn” mà bạn bè tặng, Điệp thở phào. Anh hiểu rằng muốn công ty lớn mạnh phải cần xây dựng một văn hoá riêng, có giá trị cốt lõi, mục tiêu dài hạn... mới có thể thống nhất phát huy được sức mạnh tinh thần và mọi nguồn lực của nhân viên.

Điệp tâm niệm trong công ty, ông chủ duy nhất là khách hàng. "Tôi nhớ mãi câu nói của Sam-Walton người sáng lập Tập đoàn bán lẻ số 1 thế giới Wal-Mart: Trong công ty, chỉ có một ông chủ duy nhất đó là khách hàng. Khách hàng có thể đuổi việc từ giám đốc cho đến nhân viên chỉ với một hành động duy nhất đó là mua hàng của công ty khác. Chính câu nói này đã định hướng toàn bộ công ty tôi”, Điệp nói.

Xác định được hướng đi, mục tiêu và giá trị cốt lõi, vatgia.com nhanh chóng ổn định hệ thống và tạo nên những bước nhảy vọt. Đến đầu năm 2010, vatgia.com bắt đầu tạo ra dòng tiền dương.

Nhiều năm nay, Điệp vẫn trung thành với chiếc xe mà anh mua khi còn làm tại công ty cũ và giữ mức lương 1.000 đôla một tháng. Trong khi đó, nhiều cán bộ dưới quyền nhận khoản thu nhập gấp đôi thậm chí gấp 3 so với giám đốc. Sở dĩ anh sống sung túc với mức lương "khiêm tốn" này vì cho rằng mình may mắn khi vẫn giữ được 2 căn nhà cho thuê. Đây là 2 trong số 3 căn nhà mà Điệp mua được tại thời điểm chưa thành lập công ty riêng.

Năm học lớp 9, bố mẹ ly hôn, anh phải ở nhờ họ hàng và di chuyển hết nơi này đến nơi khác. Tại thời điểm đó, Điệp hiểu được giá trị của ngôi nhà nên khi kiếm được tiền là anh quy đổi hết ra nhà đất. Thế nhưng kể từ khi mở công ty, tất cả nhà đều phải cho thuê để có tiền duy trì Vatgia hoạt động. 

Năm 2008 (vừa tròn 30 tuổi) anh được về ở tại căn nhà của chính mình bởi đã có dòng tiền đầu tư đến từ IDG. “Phần thưởng lớn nhất đối với tôi trong quá trình khởi nghiệp là đã trở về được chính ngôi nhà của mình chứ không phải tiếp tục sống kiếp ở thuê nữa”, Điệp tâm sự.

Nguyễn Hòa Bình - Ông chủ website chodientu.vn

Ngày nay, trong môi trường kinh doanh khắc nghiệt không có chỗ cho những suy nghĩ chủ quan và bồng bột - những yếu tố thường thấy ở những doanh nghiệp mà ông chủ của nó tuổi đời còn rất trẻ.
Cũng nằm trong độ tuổi rất trẻ khi mới thành lập doanh nghiệp, nhưng bằng trí tuệ và những bước đi vững chắc của mình, Nguyễn Hòa Bình - Tổng Giám Đốc Công ty cổ phần giải pháp phần mềm Hòa Bình (PeaceSoft) - đã tạo dựng lên một chân dung có thể nói là hình mẫu của những doanh nhân thế hệ mới, thế hệ 8X. Năm 1999, Bình tốt nghiệp Trường THPT Nguyễn Huệ, Hà Đông, Hà Tây với giải 3 quốc gia môn Toán. Với thành tích ấy, Bình có thể vào thẳng bất kỳ trường nào mình thích. Do ham mê công nghệ thông tin nên Bình đăng ký nhập học vào hệ chính quy (4 năm), khoa Công Nghệ (nay là Đại học Công Nghệ), Đại học Quốc gia Hà Nội. Ngay từ những ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, với khả năng sáng tạo nổi trội, Bình được chọn như một hạt giống để đào tạo nguồn tài năng trẻ của của Trung tâm bồi dưỡng tài năng công nghệ trẻ thuộc Công ty phát triển đầu tư công nghệ FPT, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Những đề tài và hoạt động khoa học không biết mệt mỏi đã đem lại cho chàng trai trẻ những giải thưởng ngay khi học Đại học. Hai năm liên tiếp, Bình đoạt các danh hiệu “Gương mặt trẻ tiêu biểu Đại học Quốc gia Hà Nội”, năm 2001 Sinh viên nghiên cứu khoa học” cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo… và niềm vinh dự lớn là năm 2001 là Thành viên đoàn Việt Nam tham dự cuộc thi “Sinh viên châu Á lập trình Visual Studio.NET” tại thành phố Seoul (Hàn Quốc) được tổ chức bởi Microsoft Châu Á và gặp mặt chủ tịch tập đoàn Microsoft, ngài Bill Gates.

Ngoài ra có thể kể thêm một số những giải thưởng khác mà Bình đã đạt được giải nhì và giải ba “Sáng tạo khoa học kỹ thuật thanh niên” năm 2001 (VIFOTECH sinh viên) do Quỹ VIFOTECH trao tặng. Hiếm có một chàng trai khi còn ngồi trên nghế nhà trường lại đạt được nhiều giải thưởng như vậy, nó cũng chính là tiền đề cho những thành công của Bình sau này.

Bình tiếp cận và ham mê với công nghệ thông tin từ năm lớp 10, hồi đó nhà chỉ có duy nhất một máy tính, bố mẹ mua cho anh trai để làm thiết kế. Tranh thủ những lúc anh không sử dụng, Bình tự mày mọ và học ké, rồi mua sách về đọc, nghiên cứu. Chính từ thời điểm này, công nghệ thông tin đã cuốn hút Bình và đó là lý do mà Bình chọn vào khoa Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ngay từ khi còn là sinh viên năm thứ hai, Nguyễn Hòa Bình đã ấp ủ ước mơ thành lập công ty cung cấp giải pháp phần mềm. Sau này anh kể lại, lúc đó cũng muốn làm giàu và cũng hơi ngông cuồng một chút, Công ty TNHH cung cấp giải pháp phần mềm Hòa Bình (Peace Soft) chính thức thành lập ngày 16/4/2001, do Nguyễn Hòa Bình - một cậu sinh viên năm thứ hai vừa tròn 20 tuổi - làm Giám đốc.

Lúc đó công ty chỉ là trên giấy tờ, không vốn, không nhân lực, không trụ sở, cái gì cũng tự làm, tự nghiên cứu, ngay chính kế hoạch định hướng phát triển công ty Bình cũng chưa biết, rồi nhận được sự ủng hộ của một số người bạn cùng chí hướng, Bình và mọi người đã viết một số phầm mềm để chào hàng đến một số đơn vị là các công ty tư nhân và một số cơ quan nhà nước.

“Vạn sự khởi đầu nan” rồi cũng qua, Hội đồng tư vấn chuyên môn về y học thảm họa - Bộ Y tế, do GS. TSKH. Lê Thế Trung, làm chủ hội đồng - nhận thấy phần mềm của Bình và những người bạn viết có ứng dụng khoa học cao nên đã ký hợp đồng. Đó là giải pháp về xây dựng hệ thống thông tin phòng chống thảm họa y tế qua Internet, cho phép cảnh báo và đưa ra phương án ứng cứu các trường hợp khẩn cấp: lũ lụt, phân lũ… triển khai tại nghành y tế 5 tỉnh, thành: Hà Nội, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình...

Con đường lập nghiệp đã tạo được một cột mốc quan trọng để Bình vững tin đưa công ty đến một tầm cao mới, tầm cao của trí thức và lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ ham sáng tạo và cống hiến trí tuệ cho đất nước.

Không bằng lòng với những gì đạt được, Bình tự hiểu rằng phải nỗ lực hơn nữa, phấn đấu hơn nữa mới mong đưa được công ty phát triển, vì những người trẻ như Bình khi mới lập nghiệp thì cái gì cũng khó. Chỉ có lòng nhiệt huyết và sự năng nổ của tuổi trẻ thì không thay thế được kiến thức thương trường, kinh nghiệm quản lý…

Một doanh nghiệp cũng giống như con người, cũng phải trải qua quá trình phát triển nhất định, đầu tiên là giai đoạn khởi nghiệp, giai đoạn phát triển và sau đó là tạo dựng được chỗ đứng trên thương trường. Mà khởi nghiệp thì bao giờ cũng có rất nhiều chông gai, có đến 80% số doanh nghiệp thất bại ngay từ khi bắt đầu khởi nghiệp.

   Nguyễn Hòa Bình - Ổng chủ website Chodientu.vn
Biết vậy, Bình lao vào nghiên cứu các đề tài khoa học và đầu tư có chiều sâu cho các sản phẩm của công ty. Thời điểm này, các báo cáo khoa học của Bình tại một số hội thảo như Hội thảo quốc tế về Công nghệ thông tin Địa lý (GIS-IDEAS) tổ chức tại Hà Nội. “Hội nghị thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số tiểu vùng sông Mê Kông” tại Học viện công nghệ châu Á (AIT), Thái Lan… đã thu hút được sự chú ý của những người làm khoa học và những nhà hoạt động trong giới công nghệ thông tin.

Bình nhận được nhiều lợi động viên khích lệ và chính nó đã giúp cho Bình thêm tự tin và củng cố quyết tâm trong sự nghiệp. Năm 2003, Bình lại nhận tiếp được một niềm vinh dự nữa khi đạt giải ba giải thưởng “Trí tuệ Việt Nam” do Đài Truyền hình Việt Nam, công ty FPT và báo Lao Động đồng tổ chức; Giải thưởng “Quả Cầu vàng” do Thủ tướng chính phủ Phan Văn Khải, Bí thư TW Đoàn, Bộ trưởng Bộ KHCN và Bộ trưởng bộ BCVT trao tặng; Giải thưởng “Phần mềm ưu việt nhất Việt Nam” (được gắn biểu tượng 5 sao đẳng cấp quốc tế) do Hiệp hội phần mềm Việt Nam (VINASA) đánh giá, dành cho Giải pháp Cổng thông tin tích hợp E4Portal... Với Bình mỗi một giải thưởng, mỗi một chuyến đi đều có thể đem lại lợi ích cho mình nếu như mình nắm bắt được cơ hội.

Và cơ hội của Bình đã đến. Đó là Hội thảo Net Booking lớn nhất của giới kinh doanh Châu Á năm 2003. Bình đã đăng ký phát biểu trước hội đồng và các nhà đầu tư, lúc đó mỗi một công ty chỉ có 5 phút lên phát biểu để “kêu gào” và mời chào các nhà đầu tư hãy đầu tư cho công ty mình.

Kết thúc chuyến đi, Bình có viết một bài báo đăng trên báo Tuổi trẻ nói về những hoạt động của mình tại chuyến đi và những suy nghĩ về Net Booking toàn cầu. Sau khi bài báo được đăng Bình nhận được sự quan tâm rất có thiện chí của IDG Ventures Việt Nam và trực tiếp là ông Nguyễn Bảo Hoàng, Tổng giám đốc IDG Ventures Việt Nam. Chính ông Hoàng đã khuyến khích Bình nộp hồ sơ lên để xem xét và cấp vốn đầu tư, vì tại thời điểm này theo kinh nghiệm của IDG Ventures Vietnam, việc tìm kiếm những ý tưởng kinh doanh đột phá, các dự án khả thi để đầu tư không khó; cái khó là đa số các đối tác của họ còn hạn chế ở khâu quản lý và tiếp cận thị trường nước ngoài.

Và một trong những khó khăn của họ trong việc tìm kiếm đầu tư là trình độ nguồn nhân lực và khả năng của doanh nghiệp Việt Nam trong việc tiếp cận các hình thức kinh doanh và đầu tư mới, ví dụ như những lĩnh vực kinh doanh trên nền Internet, viễn thông và truyền thông, còn yếu. Vì vậy khi ông nhận thấy ở "PeaceSoft có một cổng thông tin đa dạng với website www.chodientu.com và PeaceSoft sẽ là công ty hàng đầu về phát triển thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam”, IDG đã chấp nhận đầu tư ngay đợt đầu cho công ty của Bình, được lựa chọn trong tổng số gần 200 hồ sơ gửi về.

Tháng 3/2005, tại khách sạn Caravelle (TP.HCM), Công ty của Bình là công ty Việt Nam đầu tiên nhận vốn đầu tư mạo hiểm từ Tập đoàn dữ liệu quốc tế IDG (Mỹ) phục vụ đầu tư xây dựng cổng Thương mại điện tử www.chodientu.com với số vốn đầu tư 1 triệu USD trong thời gian 5 năm. Ngoài các vấn đề về vốn, tổng giám đốc IDG Ventures đã gia nhập Ban giám đốc công ty PeaceSoft. Bình hy vọng, với những kinh nghiệm của mình, ông Hoàng sẽ giúp PeaceSoft giải quyết nhiều bài toán khó về nhân sự với phương pháp tiếp cận và phát triển thị trường tiên tiến và chuyên nghiệp.

Có thể nói khi IDG quyết định đầu tư vào Công ty TNHH Cung cấp giải pháp phần mềm Hoà Bình (Peace Soft) do Bình là Tổng Giám đốc cũng chính là khi họ nhìn thấy ở Bình khát vọng và khả năng có thể làm cho IDG sinh lời nhanh ng. Bởi trước khi có số vốn đầu tư của IDG, sàn giao dịch thương mại điện tử chodientu.com của công ty Bình đã có chỗ đứng và phát triển với doanh thu năm sau cao hơn năm trước. Hàng ngày tại chodientu.com có khoảng 70.000 lượt giao dịch 0 một con số không nhỏ ở Việt Nam. Nhưng đối với Bình, cái lợi lớn nhất khi được IDG đầu tư, đó là Bình sẽ mở rộng quy mô của Chợ điện tử lên và phát triển thêm nhiều lĩnh vực hoạt động hơn nữa.

Con đường lập nghiệp của Nguyễn Hòa Bình vẫn đang rộng mở phía trước. Bình tự biết còn rất trẻ nên không thể tự mãn, ngay cả khi một số các cơ quan báo chí trong nước như Đài Truyền hình Việt Nam, Truyền hình kỹ thuật số, Đài Tiếng nói Việt Nam,… các cơ quan báo chí nước ngoài như Microsoft Asia.NET Magazine, Washington Post, Financial Times, BBC Vietnamese, Los Angeles Times, News, AFP, The Independent, TV5, China Post… nhiều lần nhắc đến Bình như một nhà lãnh đạo trẻ thành công, Bình cũng không hề kiêu căng, anh chỉ coi đó là những ưu ái của giới truyền thông dành cho mình.

Hiện nay, điều hành gần 200 nhân viên đầy sức sáng tạo và phần lớn cũng trẻ như ông chủ, Nguyễn Hòa Bình đang miệt mài đóng góp cho lĩnh vực công nghệ thông tin Việt Nam những giải pháp hữu ích. Đó là sản phẩm điện thoại Internet Voice Everywhere network, Giải pháp cổng Chính phủ điện tử eGov.Net - giải pháp thử nghiệm mô hình Cổng Chính phủ điện tử trên nền công nghệ .Net và web service cho phép cung cấp các dịch vụ hành chính công phục vụ người dân qua mạng…

Những thành công đó, cùng với sàn giao dịch thương mại điện tử chodientu.com, Bình hoàn toàn có thể tự hào vì đã đóng góp một phần công sức của mình trong sự phát triển của thương mại điện tử Việt Nam.

Nguyễn Minh Hiếu - Ông chủ website aha.vn

Thứ tư, 11/05/2011, 01:21 GMT+7

“Anh ta là ai?”, đó là câu hỏi của giới truyền thông trong và ngoài nước khi Nguyễn Minh Hiếu bất ngờ được tạp chí kinh tế Business Week (Tuần kinh doanh) ngày 22/8/2006 bình chọn là một trong 20 doanh nhân trẻ xuất sắc nhất châu ÁBốn tháng sau, thêm một bất ngờ: Quĩ đầu tư mạo hiểm về công nghệ của Hoa Kỳ tại Việt Nam quyết định chọn Công ty Dream Viet đang sở hữu trang web thương mại điện tử aha.com của ông chủ Nguyễn Minh Hiếu để rót vốn. 

Trong ba năm học (2000-2003) ở khoa thương mại điện tử Đại học Sydney (Australia), trong mắt chàng trai Nguyễn Minh Hiếu (sinh năm 1981, quê Phú Thọ), mọi việc kinh doanh của xứ người cứ diễn ra một cách lạ lùng và “khác hẳn với Việt Nam”. 

“Bạn cần mua hàng ư? Chỉ cần lên mạng vào những trang web mua bán trực tuyến và click chuột. Ở đó có tất cả các mặt hàng, giá bán thậm chí có cả những phân tích, so sánh khách quan về chất lượng của từng sản phẩm. Điều đặc biệt là thương hiệu của các sản phẩm bán trên mạng không ngừng được nâng cao, việc mua bán trên mạng phổ biến chưa từng thấy. Trong khi đó khái niệm thương mại điện tử ở Việt Nam mới chỉ bắt đầu” - Hiếu so sánh. 

Và Hiếu càng ngỡ ngàng hơn khi lần mò tìm hiểu những trang web mua bán với doanh thu khổng lồ như eBay, Amazon hay website cung cấp công cụ tìm kiếm như Google. “Máu kinh doanh” của Hiếu cũng đã “bốc” khi đọc về con đường khởi nghiệp của những doanh nhân nổi tiếng. 

Hiếu bảo: “Tất cả vốn liếng ban đầu của họ chỉ là những ý tưởng và sự đam mê đến liều lĩnh”. Và chút nữa Hiếu đã bảo lưu kết quả tại Đại học Sydney để về nước kinh doanh từ năm thứ 2 nếu không có lời khuyên của một giáo sư khi Hiếu nói ra ý định ấy: “Em còn rất nhiều thời gian và cơ hội để kinh doanh. Em sẽ tự giẫm lên mình nếu không có kiến thức cơ bản về nó, cứ từ từ mà thực hiện. Còn bây giờ hãy học xem những người thành công đi trước đã làm những gì!”. 

Hiếu tốt nghiệp với tấm bằng xuất sắc, ba ngoại ngữ Anh, Pháp, Trung cùng với ước mơ làm chủ một trang web mua bán tầm cỡ như eBay hay Amazon. Trở về nước kinh doanh, ngay từ đầu Hiếu đã gặp thất bại. 

Trang web timmua.com mà Hiếu và bạn bè lập ra với mục đích giới thiệu với khách hàng những thông tin về các sản phẩm tốt để họ tìm mua đã lãnh “trái đắng” vì “quá thường”, lại không có đối tác, khách hàng ít truy cập. Hiếu đành gác lại ước mơ và đầu quân vào Tập đoàn đầu tư tài chính Indochina Capital với mục đích gần như duy nhất là học hỏi kinh nghiệm chuẩn bị cho việc kinh doanh. 

Cuối năm 2004, ngành công nghệ thông tin Việt Nam đã có những bước phát triển nhanh chóng. “Cơ hội đến rồi đây” - Hiếu tự nhủ, đồng thời có một quyết định gây bất ngờ cho tất cả gia đình, bạn bè và cả đồng nghiệp: Bỏ việc ở Công ty Indochina Capital với mức lương 2.000 USD/tháng! “Có chuyện gì xảy ra vậy?”, giám đốc Indochina Capital hỏi Hiếu. “Điều gì đã khiến ông có quyết định thành lập công ty của riêng mình - Indochina Capital?”, Hiếu hỏi lại. Ông ấy hiểu ra và nói: “Chúc anh thành công”. 

Sau sáu tháng tiếp tục nghiên cứu tìm ra những điểm thiếu của thị trường thương mại điện tử ở Việt Nam, tháng 4/2005 công ty mang tên Dream Viet (Giấc mơ Việt) của Hiếu được thành lập bằng việc ra mắt websitehttp://www.aha.vn/. 

Vốn khởi nghiệp của Hiếu là căn phòng 18m2, gần 50 triệu đồng, mấy chiếc máy tính cũ và hai người bạn thân cùng chí hướng là Bùi Minh Mẫn và Nguyễn Duy Phi cũng mới bỏ việc ở những công ty lớn. Những ngày sau đó, người ta thấy Hiếu và hai người bạn làm việc đến 16 giờ mỗi ngày. “Đèn văn phòng giám đốc của công ty chỉ tắt sau 2g đêm” - một nhân viên của Dream Viet kể lại. 

“Giữa một ngôi nhà đi thuê rất đàng hoàng, tiện nghi với một mảnh đất của riêng mình - dù là túp lều thôi - bạn sẽ chọn ở đâu? Tôi chọn ở túp lều của riêng mình vì tôi được làm chủ nó. Tôi sẽ cố gắng biến nó thành một biệt thự lớn hơn ngôi nhà ở thuê kia. Sự lựa chọn luôn chấp nhận khó khăn trước mắt. Những lần như thế, tôi luôn so sánh và đưa ra quyết định cuối cùng” - Hiếu giải thích về chuyện bỏ việc để thành lập Dream Viet và AHA. Hiếu tâm sự: “Cái tên Dream Viet và AHA như để chứng tỏ giấc mơ và sự reo lên vui mừng với “đứa con” của tôi”. 

Rút kinh nghiệm lần thất bại trước, lần này Hiếu và đồng nghiệp đầu tư cho AHA, không chỉ đơn thuần là chuyện mua bán trên mạng nữa. “Khách hàng được tiếp cận các sản phẩm này với những thông tin về giá cả, chất lượng được cập nhật nhanh, chính xác hằng ngày hằng giờ, theo hơi thở thị trường” - Hiếu cho biết về chiến lược thay đổi của mình. Và sự thay đổi ấy đã đem lại kết quả. 

Trong lễ công bố đầu tư chính thức của Quĩ Đầu tư mạo hiểm Hoa Kỳ tại Việt Nam (IDG Ventures Viet Nam) vào Công ty Dream Viet của Hiếu (tháng 12-2006), IDG đánh giá trang web AHA là “cổng thông tin điện tử hàng đầu cung cấp thông tin trực tuyến và so sánh giá cả các sản phẩm tiêu dùng cho người tiêu dùng Việt Nam”. 

Số vốn IDG rót vào Dream Viet không được các bên tiết lộ nhưng mọi người đều không tránh khỏi sự ngỡ ngàng: “Có mạo hiểm quá như cái tên quĩ đầu tư mạo hiểm hay không khi đầu tư vào Dream Viet và AHA - một công ty mới mẻ, kinh doanh trên một lĩnh vực cũng quá mới mẻ?”. “Chúng tôi chọn Dream Viet và AHA chính vì sự mới mẻ ấy” - ông Nguyễn Bảo Hoàng - tổng giám đốc IDG Ventures Viet Nam - nhấn mạnh. 

Ông giải thích thêm: “Dream Viet sẽ giải quyết một lĩnh vực còn chưa được chú trọng trong thương mại điện tử tại Việt Nam: thông tin mua sắm hàng tiêu dùng trực tuyến và so sánh giá trực tuyến. Với tỉ lệ tăng trưởng tiêu dùng hằng năm tại khu vực thành thị lên đến 25%, người tiêu dùng Việt Nam rất cần có thông tin mới nhất và chính xác nhất về những mặt hàng điện tử mới xuất hiện trên thị trường”. 

Nguồn thu của aha.vn là từ các thao tác truy cập (click) của người mua hàng tới website của nhà bán lẻ theo hình thức Pay-per-click, tương tự như dịch vụ quảng cáo AdSense của Google. Hiện trung bình có trên 5.000 người (IP)/ngày, mỗi tháng có khoảng 200.000 lượt người truy cập AHA. 

Theo bình chọn của mạng http://www.thuonghieuviet.com/, AHA thuộc top 20 website thương mại được người tiêu dùng ưa thích nhất Việt Nam. Văn phòng của Dream Viet cũng đã không còn lùi xùi trong căn phòng 18m2 nữa mà khang trang trong một tòa nhà bề thế trên đường Đê La Thành (Q.Đống Đa, Hà Nội). 

Đối với nhiều người, như thế đã tạm gọi là thành công, nhưng với Hiếu đã từng thất bại một lần thì Dream Viet và AHA là vừa mừng vừa lo. Hiếu chia sẻ: “Thành công và thất bại vẫn còn ở phía trước. Nhưng thành hay bại thì ước mơ của tôi cũng vẫn sẽ là xây dựng một website lớn mạnh như Google Việt Nam. 

Thời gian tới, Dream Việt sẽ đầu tư vào ba mảng nhân sự, công nghệ và marketing. Theo đó, nhiều tính năng mới sẽ được đưa thêm vào để phục vụ người dùng như xây dựng cộng đồng thành viên (họ có thể lên đó để chia sẻ thông tin); đánh giá của chuyên gia; hỏi đáp về dịch vụ...”. 

* Nguyễn Minh Hiếu đạt 5% trong tổng số 120.000 phiếu bầu chọn của độc giả tạp chí Business Week và lọt vào top 20 doanh nhân trẻ dưới 25 tuổi xuất sắc nhất châu Á (ngày 22/8/2006). Việc bình chọn có những tiêu chí chung như khi bình chọn những doanh nhân xuất sắc nhất châu Á và hết sức khách quan. 

Tuy nhiên, tiêu chí quan trọng nhất mà tạp chí này đặt ra là “tiềm năng, hướng phát triển kinh doanh trong tương lai của công ty mà các ông chủ trẻ đang quản lý”. Hiếu là doanh nhân duy nhất của Việt Nam nhận danh hiệu này. 

Nhiều tờ báo và tạp chí khác của châu Á trong thời điểm ấy cũng trích lời của Business Week ca ngợi Hiếu: “Một tài năng trẻ tỏa sáng trong bối cảnh tiềm lực công nghệ quốc gia vẫn còn hạn chế” và gọi Hiếu là “một trong mười huyền thoại trẻ nhất châu Á”. 

“Tôi đón nhận danh hiệu và những lời khen tặng một cách tỉnh táo và coi đó là một động lực!” - Hiếu tâm s

Nguyễn Hữu Hà - Ông chủ web 1001shoppings.com

Thứ tư, 11/05/2011, 01:56 GMT+7

Đi làm thuê, mở công ty rồi lại phải đi làm thuê để nuôi sống dự án của mình. Nguyễn Hữu Hà - "ông chủ” của website 1001shoppings.com từng được Bộ Thương mại bình chọn là website hàng đầu về thương mại điện tử ở VN - chia sẻ giấc mơ lập nghiệp chưa hề suôn sẻ của mình.
 1. Tôi sinh ra tại xóm Đèo, thôn Cần Lương, nằm trong một hốc núi ở xã An Dân (Tuy An, tỉnh Phú Yên). Cả thôn có khoảng 30 nóc nhà và những mảnh ruộng bậc thang. Học đến đại học chỉ có hai anh em nhà tôi, còn lại mọi người trong thôn cho đến giờ học cao nhất cũng chưa qua lớp 8. Cái giá phải trả cho sự học của tôi và em gái là hai người chị không được đi học tiếp nữa, ở nhà cắt cỏ nuôi bò, làm ruộng thay em.

Tôi chỉ là một cậu bé chăn bò, mang sách vở theo học trên sườn đèo, hằng ngày lội bộ 4km đi học, muốn áo đẹp cũng không có. Đi phát rẫy làm mướn đến năm lớp 9 thì tự mua được chiếc xe đạp và nó đi theo tôi vào Sài Gòn cho tới ngày tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin của ĐH Bách khoa. Chuyện tôi đi học tốt xấu thế nào cũng là cái gương cho người trẻ trong xóm soi vô. Và đó cũng là lý do khiến tôi phải chiến thắng mọi thứ trở ngại trên cuộc đời. Thằng Hà ở xóm Đèo đi học đại học mà thất bại, lũ nhỏ trong xóm lấy cái gì để làm động cơ đi học?

2. Năm 1999, tốt nghiệp ĐH Bách khoa ngành công nghệ thông tin, Hà trở thành nhân viên lập trình của Petrosin (một công ty của Singapore và Mỹ), rồi nhanh chóng bước vào vị trí trưởng phòng lập trình. Công việc chỉ chiếm đến 30% sức lực mà lương lại khá cao. Sau hai năm, nhóm bạn rủ rê: kết thúc làm thuê, ra mở công ty. Tưởng như trong một phút có thể "vươn vai" thành một tập đoàn gì gì thì đùng một cái có trục trặc. Hà tách ra lập Công ty Anpha chuyên làm phần mềm ERP (giải pháp quản trị doanh nghiệp). Nhưng... khách hàng lớn không có, quĩ tiền hết sạch, Hà nợ lương của nhân viên. Nguy cơ phá sản đến cả trong giấc mơ. Sự nản lòng lan ra khắp công ty.

Trong công ty Nhật, từ sử dụng nhiều nhất là "chúng ta". Tôi thắc mắc, một sếp giải thích đó là một nét văn hóa kinh doanh của người Nhật. Rằng tất cả mọi thành công trong công ty có sự đóng góp của tất cả mọi người: từ ông bảo vệ cho tới tổng giám đốc. Mọi thứ nhỏ hay lớn cũng được viết thành dự án. Khi mở một công ty, tôi và rất nhiều người Việt sẽ không nghĩ tới một dự án. Và người ta "phán" mọi thứ theo những ước đoán của mình. Tôi có chất xám, anh có tiền, hùn nhau cùng làm. Tới chừng chia lợi nhuận, mâu thuẫn dễ nảy sinh vì không ai định được "chất xám" trị giá bao nhiêu trong khi tiền của bỏ ra là có thật. Từ "chúng ta" như một tinh thần, nhưng khi có chuyện xảy ra thì "bản đồ trách nhiệm" trong dự án sẽ cho thấy ai là người chịu trách nhiệm và trách nhiệm đó tới đâu.  NGUYỄN HỮU HÀ

 Hà quyết định phải đi làm thuê để... lấy tiền nuôi công ty. Nhận chức danh trưởng phòng tư vấn phát triển hệ thống ERP Công ty FTS (Nhật), anh có được ít thời gian riêng và một khoản "ngân sách" đáng kể cho công ty của mình. "Chân lý mà tôi ngộ ra: thị trường không phải là thế giới "tự sản tự tiêu" như cái xóm Đèo trong hốc núi của quê tôi.

Phải học! Thời gian không có thì phải thức thêm mà học. Tiền bạc không có thì phải "cày" kiếm thêm mà học". Trở lại trường học về quản lý cao cấp của ĐH Kinh tế. Mỗi đêm Hà chỉ ngủ 2-3 giờ. Những cuộc điện thoại anh gọi về quê thưa dần. Rồi một ngày mẹ anh từ quê xách giỏ vào thăm con, chứng kiến cảnh khổ của con trai, bà ngã bệnh nguy ngập.

Hà về quê chăm sóc mẹ, trở lại cuộc đời trong hốc núi tối om om. Hà nắm tay lại, động viên mình: phải sống! Anh lấy giấy viết ra phân tích hết mọi thất bại của mình.

"Tới lúc đó tôi mới thấy mình chưa hiểu thị trường, không biết thương lượng, chỉ mang vài kiến thức công nghệ thông tin ra làm hợp đồng. Điều tôi muốn là thương mại điện tử. Nhưng nó sẽ là con đường "máu lửa" bởi người Việt bị cản ngại từ phương thức thanh toán đến tập tục văn hóa tiêu dùng, niềm tin khách hàng... Chưa từng có trang web thương mại điện tử nào "sống" bằng chính nó. Nhưng một khi eBay đã nhảy vào thị trường, tức họ nhìn thấy tiềm năng từ hơn 80 triệu người Việt. Nếu mình không cùng nhiều người khác gồng mình đeo đuổi thì thương mại điện tử VN khó lòng phát triển".

Phác đồ cho "đường ra" của Hà: chuyển từ định hướng chỉ bám vào một trang web thương mại điện tử mua bán thông thường thành nơi để những doanh nghiệp lớn xuất hiện và tạo niềm tin khách hàng, chờ tới ngày biến thành "đại siêu thị”. Điều quan trọng là lấy hướng tư vấn, cung cấp các dịch vụ hệ thống quản lý bằng công nghệ thông tin cho doanh nghiệp để nuôi sống giấc mơ "chợ điện tử toàn cầu người Việt". Có đường xong, xốc lại tinh thần, công việc lại chạy. Vẫn còn chông chênh của cái túi cạn kiệt tiền. Cho tới một hôm...

3. Giám đốc một công ty kỹ thuật dầu khí tìm đến thương lượng một hợp đồng. Câu chuyện tình cờ của họ rẽ từ hợp đồng đến chuyện ra đời, lập nghiệp. Trong sự sẻ chia thật lòng, khách hàng kể rằng anh bắt đầu với những thất bại thê thảm tới mức bán cả nhà mình rồi bán tiếp cả nhà ba vợ để trả nợ.

Như khơi đúng dòng chảy, Hà suýt khóc khi kể rằng mình cũng đang lâm vào hoàn cảnh như thế. Rằng mọi thứ có thể đi tong bất cứ giờ nào, rằng anh đang cố gắng để tìm một lối ra cho Anpha mà chưa biết ra sao. Tự dưng cuộc thương lượng làm ăn không còn tồn tại nữa. Hợp đồng được ký sau vài giờ với trị giá 25.000 USD - một số tiền "cứu cánh" đối với công ty Hà dù vị giám đốc doanh nghiệp kia cũng không giàu có gì.

Đó là một câu chuyện cổ tích lãng mạn nhất đã xảy ra với Hà. Số tiền giúp công ty có thể tồn tại thêm vài tháng để Hà tính đường xoay trở. Năm tháng sau, khó khăn tạm ổn. Sau một năm, công ty mở rộng từ 8 lên 27 nhân viên. Cuối năm 2005, doanh nghiệp có thu. Tháng 4-2006 đưa tranghttp://www.1001shoppings.com/ vào hoạt động, hai tháng sau nó lọt vào top 3 doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu do Bộ Thương mại bình chọn. Cuối năm 2006, website đứng đầu về thương mại điện tử VN và đầu năm 2007 lọt vào nhóm 12 sản phẩm tiêu biểu của Trí tuệ VN 2006 trên VTV...

Con đường tiếp tục mở ra với dịch vụ cung cấp hệ thống quản lý toàn diện cho nhiều doanh nghiệp lớn, rồi làm trang web cổng thông tin chính thức cho tuần lễ văn hóa cà phê ở TP.HCM và Hà Nội.

Hà bảo mình đã đi được hơn 25% trên con đường còn quá dài của thương mại điện tử. Thử thách lập nghiệp do vậy vẫn còn ở phía trước.

Đoàn Nguyên Đức - Ông chủ Hoàng Anh Gia Lai

40 năm trước cậu bé Đoàn Nguyên Đức hàng ngày chăn trâu trên cánh đồng bên cạnh sân bay Phù Cát, tỉnh Bình Định quê hương, ước mơ một ngày nào đó sẽ được cưỡi và tậu cho mình một máy bay riêng. Ước mơ tưởng như viển vông đó nay đã thành hiện thực.Ở phố núi, chẳng ai gọi ông Chủ tịch Câu lạc bộ bóng đá Hoàng Anh Gia Lai, Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Group) bằng cái tên cúng cơm Đoàn Nguyên Đức, mà là Ba Đức vì cái tên này đã trở nên gần gũi, thân quen với mọi người.

Từ năm 2001 đến nay, cái tên Ba Đức càng nổi như cồn sau những sự kiện làm nên các “ tít” lớn trên hầu hết các báo Việt Nam và cả trên thế giới như: việc ông mua chân sút số một Đông Nam Á Kiatisak và trả lương đến 15.000 USD một tháng vào năm 2002; hợp tác với CLB bóng đá nổi tiếng của Anh Arsernal để mở Học viện bóng đá HAGL Arsenal JMG vào năm 2007…

Đầu năm 2008 ông còn định mua 20% cổ phần của CLB Arsenal. Và gần đây nhất là ông đã tậu cho mình một chiếc máy bay riêng (Beechcraft King Air 350, trị giá 7,5 triệu USD) như điều mà ông từng mơ ước 40 năm về trước. Điều đặc biệt là ông tậu chiếc máy bay này từ tiền túi cá nhân để phục vụ công việc chung của Tập đoàn.

Bước ngoặt để Đoàn Nguyên Đức trở thành thương gia là khi ông 22 tuổi sau 4 lần thi đại học không thành. Bầu Đức kể lại rằng: “Chính vì thi rớt đại học, tôi lại thành đạt như bây giờ. Tôi có đọc cuốn sách viết về 100 tỷ phú thế giới, thấy có ai học đại học được đâu. Ông trùm máy tính của thế giới là Bill Gates giỏi lắm cũng mới học nửa chừng năm thứ hai của Đại học Harvard rồi bỏ học. Riêng tôi lại rất thích câu nói: “Trường đại học của tôi chính là trường đời”.

Khởi đầu sự nghiệp của ông Đức chỉ là việc trực tiếp điều hành một phân xưởng nhỏ, chuyên đóng bàn ghế cho học sinh tại xã. Nhưng kể từ năm 1990 đến nay, doanh nghiệp của ông Đoàn Nguyên Đức đã phất lên như diều gặp gió. Ông Đức trở thành chủ của Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai – một tập đoàn tư nhân – hoạt động trong nhiều lĩnh vực, doanh thu kể từ năm 2005 đã vượt quá 1.200 tỷ đồng, các năm sau đều cao hơn năm trước và dự kiến năm nay có thể lên đến 4.000 tỷ đồng.

Các sản phẩm của HAGL Group như đồ gỗ nội – ngoại thất cao cấp; đá granit ốp lát tự nhiên mủ cao su… đã có mặt hầu khắp các thị trường châu Á, châu Âu, châu Mỹ, Australia và New Zealand. Các văn phòng đại diện của HAGL cũng được thiết lập tại nhiều nước nhằm tạo điều kiện cho khách hàng có thể tiếp cận, giao dịch với tập đoàn một cách thuận tiện và nhanh chóng nhất.

Hiện nay, HAGL Group còn mở rộng đầu tư sang lĩnh vực kinh doanh địa ốc, như xây dựng các trung tâm thương mại, căn hộ cao cấp, văn phòng cho thuê, và đã cho ra đời một loạt khách sạn, khu nghỉ mát 4 sao, 5 sao tại TP HCM, Đà Lạt, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Pleiku…

Tính đến thời điểm 31/1/2008 tổng giá trị tài sản ròng của HAGL Group đã đạt 25.576 tỷ đồng, vượt xa so với con số 11.600 tỷ đồng đầu năm 2007. Ông Đức cho hay sở dĩ đạt được con số trên là do HAGL hiện đang sở hữu 27 dự án bất động sản, trong đó có những dự án đã được đầu tư và mua đất từ năm 2000. Do giá thị trường bất động sản, đặc biệt là căn hộ cao cấp tăng cao nên tổng giá trị tài sản ròng của tập đoàn cũng tăng.

goài ra, HAGL còn đang sở hữu hệ thống khách sạn, các resort, 5 nhà máy sản xuất đồ gỗ và chế tác đá granite, trên 20.000 ha cao su tại Gia Lai, Kon Tum và Lào, nhà máy thủy điện 143 MW; 2 mỏ sắt và một mỏ đồng…

Theo kết quả kiểm toán của Earns & Young, năm 2007 vừa qua HAGL đạt 870 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế vượt chỉ tiêu đề ra 270 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế năm 2008 ước đạt 2.500 tỷ đồng.

Ông Đoàn Nguyên Đức cho biết thêm, trong năm 2008, HAGL Group cam kết sẽ tài trợ cho Lào 100% vốn với giá trị lên đến 19 triệu USD để xây dựng làng vận động viên SEA Games 25, gồm tám khu nhà chức năng với khoảng 42.000 m2 sàn xây dựng, là một khu ở khép kín cho 4.000 vận động viên quốc tế.

Trong tổng vốn 19 triệu USD, 4 triệu USD là tài trợ không hoàn lại, phần còn lại được cho vay thời hạn ba năm không lãi suất. Khoản tiền vay sẽ được Chính phủ Lào hoàn trả bằng gỗ khai thác và các dạng quota khác cho HAGL.

Ngoài ra Chính phủ Lào còn tạo điều kiện cho HAGL thăm dò tiềm năng khai thác khoáng sản ở Nam Lào và cấp cho HAGL 10.000 ha đất trồng cao su, nâng tổng diện tích đất dự án cao su tại tỉnh Attapeu của HAGL lên 15.000 ha, bao gồm cả đất để xây dựng hai nhà máy chế biến mủ cao su với tổng công suất 40.000 tấn một năm.

Theo tính toán trong vòng 5 đến 7 năm tới lợi nhuận của HAGL từ việc đầu tư tại Lào có thể lên đến trên dưới 100 triệu USD một năm nhờ xuất khẩu cao su và các sản phẩm từ cao su và gỗ. Rõ ràng là đồng tiền mà bầu Đức bỏ ra để khuyếch trương thương hiệu và uy tín của Tập đoàn cũng như 15.000 ha trồng cao su trên đất Lào, quả thật là những con gà đẻ trứng vàng.

Tìm hiểu thêm về Đoàn Nguyên Đức người tiên phong thay đổi diện mạo bóng đá việt

1. Mua tiền đạo người Thái Kiatisuk

Mua Kiatisuk (vàng) là thương vụ thành công của bầu Đức.
Năm 2002, HAGL còn chơi ở giải hạng Nhất, bóng đá Việt Nam mới chỉ có hai năm lên chuyên nghiệp, và quyết định đưa tiền đạo số một Đông Nam Á thời điểm đó về Gia Lai với mức lương 9.000 USD mỗi tháng khiến giới chuyên môn, người hâm mộ sửng sốt. Thậm chí, đến cả CLB của Thái Lan cũng không tin nổi điều này. Khi bầu Đức sang Thái để đàm phán hợp đồng mua Kiatiasuk, CLB chủ quản của anh còn không thèm tiếp doanh nhân này. Bầu Đức phải ở lại Bangkok ròng rã trong hai tháng để tìm mọi cách tiếp xúc và tiến tới ký kết hợp đồng.

Bầu Đức nhớ lại chính chân sút người Thái cũng chất vấn rằng “lấy tiền đâu ra mà trả lương”. Khi đó, ông chủ của HAGL lập tức điện về và ra lệnh chuyển số tiền tương đương hai năm lương vào tài khoản của Kiatisuk.

Thời gian đó, Kiatisuk là linh hồn của đội tuyển Thái Lan. Tiền đạo này được dân Việt Nam yêu bóng đá ngưỡng mộ không chỉ vì tài năng trên sân cỏ mà những phẩm chất đạo đức của anh. Vì thế, có thể nói đây là thương vụ táo bạo và khôn ngoan của bầu Đức. Trước đó, không ai biết Đoàn Nguyên Đức hay HAGL là ai nhưng mọi chuyện đã thay đổi từ khi Kiatisuk tới Gia Lai.

2. Hợp tác với Arsenal và khai trương Học viện bóng đá HAGL Arsenal JMG

Bầu Đức ngồi dùng bữa với HLV Arsene Wenger. Ảnh HAGL cung cấp.
Sự nổi tiếng của CLB nước Anh lan tỏa ở Việt Nam và khắp thế giới nhờ những trận đấu ở giải Ngoại hạng. Doanh nhân người Việt ngồi cùng bàn ăn với HLV Arsene Wenger, chụp ảnh cùng các danh thủ như Adebayor.

Học viện bóng đá đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng trên phố núi với quy trình đầu tư bài bản cho các tài năng bóng đá trẻ. Những mầm non này sẽ tương lai của bóng đá Việt Nam.

Hàng tuần, người yêu bóng đá cả nước được thấy dòng chữ Hoàng Anh Gia Lai Việt Nam chạy trên những banner quảng cáo khắp sân Emirates của Arsenal tại London (Anh).

3 . Mua cầu thủ gốc Việt Lee Nguyễn

Bầu Đức và Lee Nguyễn trong lễ ký hợp đồng vào ngày 18/1 vừa qua.
Cầu thủ trẻ gốc Việt từng được gọi vào đội tuyển quốc gia Mỹ sẽ trở về chơi bóng ở quê nhà từ V-League 2009. Lee Nguyễn sẽ nhận mức lương khủng với 10.000 USD mỗi tháng trong bản hợp đồng 3 năm.

Đẳng cấp của Lee Nguyễn đã được khẳng định ở giải vô địch bóng đá Hà Lan và Đan Mạch. Anh cũng từng ghi ba bàn thắng trong một trận đấu giao hữu thử chân trước mùa giải trong màu áo HAGL. Tiền vệ trẻ gốc Việt này hứa hẹn sẽ tạo nên cơn sốt mới ở bóng đá Việt Nam vài năm tới.

Trương Gia Bình - Ông chủ tập đoàn hùng mạnh FPT

Vào cuối năm 1998, khi FPT tròn 10 tuổi thì Trương Gia Bình đã là một người nổi tiếng không chỉ ở Ấn Độ mà cả ở Mỹ. Còn ở Việt Nam quê hương ông, nơi mà một viên tướng nhỏ của FPT cũng dám mơ làm thủ tướng thì sự nổi tiếng của ông quả là không có giới hạn.

Là một người thông minh, ông biết cơ hội của mình đã đến và là một người giàu tham vọng, ông không có ý định để cơ hội cứ thế trôi qua. Vào thời điểm năm 1998, ông và các cộng sự của mình đã dựng nên một công ty tin học có tiếng tăm lẫy lừng, bề thế hơn cả công ty Microsoft lúc mới ra đời. Lễ kỷ niệm 10 năm và lễ đón nhận Huân chương lao động hạng hai của công ty FPT là một sự kiện gây nhiều dư luận đến mức hàng tháng sau dân Hà Nội vẫn còn bàn tán.

Thông thường sau những thành công như thế thì người ta bắt đầu hưởng thụ. Nhưng Trương Gia Bình không phải là người thường. Ông chưa có ý định hưởng thụ và ông đã thuyết phục được hầu hết các cộng sự của mình có chung ý chí đó.

Trị quốc
Trong những ngày này, câu hỏi duy nhất trăn trở trong đầu ông Bình là: làm thế nào để chuyển hướng FPT đang rất thành công ở các lĩnh vực khác sang xuất khẩu phần mềm?
Là con rể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tướng lỗi lạc nhất của Việt Nam trong thế kỷ 20, ông Bình chịu ảnh hưởng nhiều phong cách lãnh đạo "lấy dân làm gốc" của vị tướng này. Ông không muốn quyết định một cách độc đoán, quân chủ. Ông thực tâm muốn thi hành dân chủ. Sẽ có những người vô trách nhiệm, phát biểu lung tung. Nhưng ông không sợ. Ông tin vào đa số sẽ ủng hộ ông. Nhân viên nào chống quá, cùng lắm ông cho nghỉ không ăn lương.

Một chiến dịch học tập và quán triệt tinh thần xuất khẩu phần mềm đã diễn ra, kết thúc bằng hội nghị tổng kết rầm rộ tại Đồ Sơn có tên là "Hội nghị Diên hồng" - trùng tên với một hội nghị nổi tiếng trong lịch sử của các vua Trần lấy ý kiến toàn dân nên hòa hay nên đánh giặc Thát vào thế kỷ 13.

Nhưng diễn biến của Hội nghị Diên hồng tại Đồ Sơn lại không hoàn toàn như dự kiến của ông. Tham luận đầu tiên gây sự hưng phấn rất cao là của Đỗ Cao Bảo với tiêu đề "Xây dựng một hình ảnh FPT mới". Là một tướng lắm tài, nhiều chiến công nên ông Bảo nói gì người ta cũng nghe. Ông Bảo cho rằng, FPT hôm nay không còn là công ty số một quốc gia mà là con chim đầu đàn, nên mỗi hành động của FPT sẽ được các công ty khác bắt chước, sao chép lại. Điều này vô cùng nguy hiểm vì khả năng sáng tạo của FPT không phải là vô hạn. Để khắc phục nhược điểm này, ông Bảo đề nghị là phải có một số hư chiêu. Xuất khẩu phần mềm nếu thành công thì tốt, ngược lại nếu thấy khó khăn quá thì ta vẫn thổi lên biến thành hư chiêu, dụ CMC lao vào cho bõ ghét.

Một công thần bảo thủ khác là ông Bùi Quang Ngọc cho rằng tin học trong nước vẫn là quả đấm thép. Phụ trách FPT phía Nam, ông Hoàng Minh Châu thì cho rằng phương hướng sắp tới của chi nhánh là xây trụ sở mới cho tương xứng với hình ảnh của một công ty đầu đàn.

Báo cáo của ông Phan Ngô Tống Hưng về vai trò của Phi tin trong hệ thống FPT "FPT phải đi bằng hai chân" lại càng làm cho "tiêu điểm xuất khẩu phần mềm" bị mờ hơn. Ông Lê Quang Tiến cũng ủng hộ ông Hưng, cho rằng, bây giờ khó khăn thì Phi tin mới là cứu cánh vì không phải bỏ vốn, không phải đầu tư...

Cho đến khi báo cáo đinh của Hội nghị "Chết hay là Xuất" do ông Nguyễn Thành Nam trình bày thì hầu hết mọi người đã bội thực về các định hướng chiến lược khác nhau. Mặc dù có tài biến báo, ông Nam cũng không thuyết phục được ai nhổ lúa để trồng cà phê xuất khẩu, kể cả việc ông đã hù dọa mọi người năm tới mất mùa lúa, c... cũng không có mà ăn.
Ông Bình rất buồn vì một ngày trôi qua mà chẳng thêm được tướng lĩnh nào chia sẻ quyết tâm "xuất khẩu phần mềm" của ông. Trong bữa nhậu tối, như thường lệ, ông Tiến lại cống hiến cho cử tọa các chuyện cổ kim đông tây, chuyện nào cũng buồn cười.

Khi ông Tiến kể đến đoạn "Lưu Bị than thở gần năm mươi tuổi đầu mà vẫn phải đi ở nhờ đất của Lưu Chương" thì ông Bình bỗng ôm mặt khóc hu hu, ai can cũng không được. Ông vừa khóc vừa nghẹn ngào nghe thật thương tâm: "Ta nay ngoài bốn chục tuổi đầu cũng chỉ biết mua rẻ bán đắt, một phần mềm cỏn con như Microsoft Office cũng không tự làm ra được, phải cúi mặt sài chùa. Nghĩ lại xấu hổ quá, thật không bằng cả cái tên Lưu Bị, Lưu Bịch ngày xưa, các ngươi bảo ta không đau lòng sao được!".

Chính cảm xúc chân thật trong lúc có hơi men của ông đã thuyết phục được mọi người và ngày hôm sau cả hội nghị đã nhất trí chào nhau bằng câu "xuất hay là chết". Hội nghị Diên Hồng tại Đồ Sơn có thể coi là hòn đá đầu tiên của công cuộc kiến tạo ngành công nghiệp phần mềm Việt Nam mà ông Bình là người chủ xướng quan trọng nhất.

Những người không có cơ hội gần gũi ông Bình sẽ không bao giờ hiểu được ông là người có nghị lực và quyết tâm lớn lao nhường nào. Ông hiểu thành công của Hội nghị Diên Hồng tại Đồ Sơn chỉ là khởi đầu. Sự ủng hộ của các tướng lĩnh mới chỉ ở lời nói chứ chưa phải bằng việc làm. Mà ai cũng đang bận làm một việc gì đó, nên ông sẽ là người duy nhất trong lúc này phải lo giải quyết từng việc một. Ông Bình thuộc típ người, càng khó khăn, tiềm năng trong ông càng trỗi dậy.
Việc đầu tiên là ông nói chuyện với Lê Quang Tiến, Phó Tổng giám đốc Tài chính, một nhân vật đang giữ toàn bộ tiền của FPT. Vốn thông minh, nên ông Tiến nhanh chóng đồng ý xuất khẩu phần mềm là một định hướng đúng.

Nhưng là con người tài chính - rất thực tế, ông nghi ngờ khả năng cụ thể của đội ngũ phần mềm FPT nói riêng và Việt Nam nói chung. Sau nhiều ngày thảo luận ông Tiến đã đồng ý chi khoản ngân sách một triệu đô la Mỹ cho dự án đầu tư phát triển phần mềm xuất khẩu. Không biết một triệu là nhiều hay ít, ông Bình hoàn toàn thỏa mãn về nguồn lực tài chính đã được đảm bảo này.

Một vấn đề quan trọng khác đối với xuất khẩu phần mềm là quy trình sản xuất. Vào thời điểm đó FPT còn chưa có chính sách chất lượng. Các quy trình sản xuất kinh doanh hoặc chưa có, hoặc có thì cũng chẳng ra gì. Ông Bình nói chuyện với Lê thế Hùng, một bộ óc điện tử của FPT, phó tiến sĩ toán lý.

Rất yêu mến Trương Gia Bình, ông Hùng nhận ngay trách nhiệm xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng ISO 9001 cho toàn bộ các quá trình của FPT, trong đó đặc biệt chú trọng đến quá trình sản xuất phần mềm. Đối với ông Bình, FPT đã là công ty ISO 9001 ngay sau khi ông Hùng nhận lời, mặc dù tổ chức chứng nhận chất lượng quốc tế BVQI đến cuối năm 1999 mới công nhận điều đó.

Để triển khai kinh nghiệm 10 năm "con người là cốt lõi của thành công", ông Bình đã phát động một chiến dịch cầu hiền tài. "Chiếu cầu hiền tài" của ông đăng trên báo Chúng ta và được nhiều báo khác đăng tải lại đã gây xúc động mạnh mẽ trong giới trẻ. Hai câu lạc bộ tài năng trẻ FYT ra đời, quy tụ hầu hết những học sinh sinh viên giỏi nhất nước, trong đó có nhiều em vừa đoạt các giải cao trong các kỳ thi toán học, tin học quốc tế.

Một trong các nỗ lực cầu hiền tài đã đưa về FPT một ngôi sao sáng trong làng phần mềm Việt Nam lúc đó là Henry Hùng. Ông Henry là bạn học thời sinh viên với Phan Ngô Tống Hưng. Là người có hoài bão lớn lao và biết truyền cảm xúc sang người đối thoại, ông Bình không khó khăn gì trong việc thuyết phục ông Henry đang lạc lối giữa trời Tây về với FPT chính nghĩa. Chính ông Henry là người đưa khách hàng phần mềm quốc tế đầu tiên cho FPT: công ty Winsoft-Canada.

Một vấn đề làm đau đầu ông Bình là khả năng giao tiếp với thế giới. Do người Mỹ không nói được tiếng Việt nên chúng ta buộc phải nói tiếng Mỹ. Đây là bất lợi lớn nhất của Việt Nam so với Ấn Độ khi làm việc với thị trường Mỹ. Hệ thống giáo dục của Việt Nam trong nhiều năm qua không thực sự coi trọng dạy ngoại ngữ. Hầu hết các cử nhân tin học, ngoài tiếng Việt ra, chẳng nói được bất cứ một thứ tiếng nào khác.

Theo kinh nghiệm của bản thân, ông Bình hiểu rằng, quan trọng nhất đối với việc học ngoại ngữ là tạo ra được môi trường sử dụng ngoại ngữ thường xuyên. Vì vậy, ngoài các lớp học ngoại ngữ nâng cao, các kỳ thi toefl... ông yêu cầu mọi nhân viên phần mềm phải giao dịch và báo cáo bằng tiếng Anh. Lúc đầu các báo cáo đều rất ngắn, thường chỉ vài dòng. Nhưng sau hai tháng duy trì, có lúc ông đã rất ngạc nhiên khi nhận được báo cáo bằng tiếng Anh dài tới mấy chục trang.

Bình Thiên hạ
Ngày 13 tháng 6 năm 1999, một bộ phận tinh nhuệ từ Xí nghiệp Giải pháp Phần mềm FSS được tách ra thành một FSU (FPT Strategic Unit), lãnh ấn tiên phong thực hiện gia công phần mềm đầu tiên có tên là Life-Serve, một phần mềm bảo hiểm nhân thọ của công ty Winsoft.

Để động viên cán bộ của mình, ông Bình đã gọi họ là những chiến sĩ trên tiền tuyến và cam kết là những người còn lại - hậu phương lớn sẽ làm tất cả những gì cần làm để tạo điều kiện cho tiền tuyến chiến thắng.

Ông cũng phong cho hai đồng Giám đốc của FSU những chức vụ còn to hơn cả chính ông: Henry Hùng làm Chinh Tây Đại nguyên soái, Nguyễn Thành Nam làm Bình Tây Đại nguyên soái. Nhưng ông không phải là người dễ dãi. Ông nói với các nguyên soái của mình: các ngươi chỉ có một quyền duy nhất là chiến thắng.

Cuối tháng 06/1999, Trương Gia Bình cùng với Henry Hùng làm chuyến khảo sát thị trường Mỹ. Các ông đã đến thung lũng Silicon và gặp gỡ rất nhiều công ty tin học ở đây. Sau đó tại Seatle, hai ông đã có buổi tiếp xúc với phó chủ tịch Microsoft cùng đại diện của nhiều công ty khác.

Sau Seatle, hai ông đến Dallas và gặp gỡ 15 công ty phần mềm lớn nhỏ. Chuyến đi cho ông Bình thấy tiềm năng vô hạn của thị trường Mỹ và trong đầu ông ý tưởng mở văn phòng đại diện tại Mỹ đã chín muồi. Nói về chuyến đi, ông Bình kết luận: vấn đề quan trọng bây giờ là phải nhanh chóng tổ chức lực lượng.

Lúc này lực lượng làm phần mềm của FPT chỉ khoảng 70 người, trong đó số đang làm các hợp đồng nội địa khoảng 40 người. Cần phải tuyển thêm rất nhiều. Nhìn số lượng sinh viên các khoa CNTT tốt nghiệp hàng năm, ông Bình thấy yên tâm. Nhưng thực tế không phải vậy. Theo tiêu chuẩn tối thiểu mà Nguyễn Thành Nam đề ra cho lập trình viên như toefl 500, biết C++, Java, VB, DBMS..., hầu hết các ứng viên không đáp ứng được. Mặc dù họ rất thông minh, biết nhiều, nhưng tình trạng chung là "cái cần thì không biết".

Ông Bình suy nghĩ nhiều ngày về vấn đề này và đi đến kết luận, Việt Nam cần thiết phải có các tổ chức đào tạo chuyên nghiệp quốc tế mới có thể đào tạo các lập trình viên đáp ứng các tiêu chuẩn của ngành công nghiệp phần mềm.
Theo gương Đường Tam Tạng, ông cùng Nguyễn Thành Nam làm một chuyến du hành sang Ấn Độ với mục tiêu tìm lời giải cho bài toán nhân lực. Tại đây ông đã tiếp xúc với các công ty Tata, Aptech, NIIT, Inforsys... Thành công của những công ty này đã khiến ông sửng sốt. Chính những người Ấn tiên phong này đã ảnh hưởng sâu sắc đến nhân cách và tâm hồn ông, họ đã thổi bùng ước mơ lay lắt của ông thành một đám cháy khổng lồ.

Giữa tháng 9 năm 1999, FPT khai trương hai trung tâm đào tạo lập trình viên quốc tế FPT-Aptech. Aptech là công ty đào tạo hàng đầu của Ấn Độ, có hơn một ngàn trung tâm đào tạo trong nước và hơn hai trăm trung tâm đào tạo ở 30 nước khác trên thế giới. Ông Bình đã có thể tạm yên tâm về bài toán nhân lực để tập trung thời gian giải quyết những vấn đề khác.

Cuối năm 1999, ông Bình quyết định mở chi nhánh tại Bangalore. Khúc Trung Kiên được ông Bình phong làm Đại tướng và chiến trường Ấn Độ được gọi là chiến trường B, bí danh của chiến trường ác liệt nhất trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước.

Trong chiếu chỉ có đoạn: "Nay quyết định mở mặt trận phía Tây trên đất Ấn, lập đàn phong tướng, phong thiếu tá Khúc Trung Kiên lên chức Đại tướng FPT, tổng chỉ huyphương diện quân Ấn Độ, lập tức lên đường viễn chinh, giành thắng lợi về cho công ty".

Vì mục tiêu của FPT-India đặt ra quá chung chung nên tính thuyết phục không cao. Quyết định thành lập chi nhánh FPT tại Ấn Độ đã gây tranh cãi nhiều ngày trong hàng ngũ cán bộ tham mưu, nhưng ông Bình thấy không cần phải giải thích hay đính chính. Một số người có tính hài hước cho rằng, không có chi nhánh nước ngoài làm sao FPT có thể trở thành công ty quốc tế được!

Sự việc này chứng tỏ tầm nhìn của ông Bình cao hơn hẳn mọi người và đã vượt qua giới hạn thông thường của một giám đốc công ty.

Trên thực tế chi nhánh Ấn Độ không mang lại một lợi nhuận hay triển vọng lợi nhuận nào cả. Nhưng nó có một sứ mạng chính trị to lớn mà chỉ những người có tầm nhìn bao quát mới thấy hết được.

Ông Bình nhận thấy một FPT đơn độc sẽ có rất ít cơ hội thành công. Ông cần sự ủng hộ của chính phủ Việt Nam. Ông mơ ước viễn cảnh "nhà nhà làm phần mềm" sẽ trở thành hiện thực. Bản thân ông cũng bị bất ngờ khi thăm quan thung lũng phần mềm Bangalore - Ấn Độ. Ông muốn các nhà lãnh đạo Việt Nam được tận mắt chứng kiến những gì đã làm ông sửng sốt ở đây. Việc một công ty Việt Nam có chi nhánh ở thung lũng phần mềm nổi tiếng nhất châu Á là sự kiện có sức thu hút đặc biệt và trên thực tế nó đã lôi kéo được sự quan tâm của các nhà lãnh đạo Việt Nam.

Sau chuyến công tác của Phó thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầm, các đoàn công tác của Chủ tịch Nước Trần Đức Lương, Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã lần lượt đến thung lũng phần mềm Bangalore. "Trăm nghe không bằng mắt thấy", những chuyến đi này đã ảnh hưởng rất nhiều đến chính sách của Nhà nước đối với định hướng chiến lược xuất khẩu phần mềm một năm sau đó.

Vào những ngày đầu tiên của thiên niên kỷ mới, ông Bình đã quyết định cử Henry Hùng và Hồng Sơn sang mở văn phòng tại thung lũng Silicon. Hai ông này có nhiệm vụ đem cờ Việt Nam và cờ FPT cắm trên đất Mỹ.

Sự kiện này đã làm chấn động dư luận trong cộng đồng người Việt Nam trên toàn thế giới. Việt Kiều ở Mỹ tức tối, "chúng nó không cần vượt biên mà cũng sang được đây". Việt Kiều Anh-Pháp thì tò mò, "không hiểu chúng nó sang Mỹ làm gì"? Người Việt trong nước thì khâm phục. Dân FPT đi đâu cũng bị hỏi "chúng mày sang Mỹ làm gì đấy?" và câu trả lời bao giờ cũng là "đầu tư chứ còn làm gì nữa", "tại sao lại phải đầu tư bên đó?", "à, môi trường đầu tư ở đó an toàn hơn ở châu Âu".
Ông Bình đặt rất nhiều kỳ vọng vào Henry Hùng. Theo kế hoạch, trong ba tháng đầu ông Hùng phải đưa văn phòng Silicon vào hoạt động ổn định, sau đó sẽ bàn giao cho ông Sơn và đi mở văn phòng mới. Trong 2 năm, FPT sẽ mở thêm khoảng 15 văn phòng ở Bắc Mỹ. Mỗi văn phòng có trách nhiệm quí các hợp đồng trị giá ít nhất là 400K. Như vậy 15 văn phòng sẽ cung cấp các hợp đồng cho Việt Nam với tổng trị giá khoảng 6 triệu đô la Mỹ vào năm 2001.

Bị thôi miên bởi ý chí của ông Bình, Henry Hùng và Hồng Sơn lên đường sang Mỹ với một nỗi lo canh cánh, không biết mình kiếm được nhiều hợp đồng quá thì ở nhà có chuẩn bị đủ người thực hiện hay không?

Lúc này FPT đã cơ bản triển khai xong về mặt tổ chức cho hướng xuất khẩu phần mềm. Tổng hành dinh của FPT Software (viết tắt là FSOFT) nằm ở Hà Nội. Tại đây có FSU1 do Nguyễn Thành Nam trực tiếp phụ trách, FSU3 do Bùi Quang Ngọc chỉ huy. Trung tâm đào tạo Aptech được giao cho Nguyễn Khắc Thành, thường gọi là nghệ sĩ nhân dân, mặc dù chuyên môn của ông là phó tiến sĩ toán lý. Tại Thành phố HCM, trung tâm phần mềm được đổi tên thành FSOFT HCM, do Lê Trường Tùng và Nguyễn Quốc Hùng phụ trách. Trung tâm đào tạo Aptech do ông Tùng kiêm nhiệm. Công ty có chi nhánh quốc tế tại Bangalore và văn phòng đại diện tại Silicon Valey.

Kết thúc năm 2000, ông Bình nhìn lại những việc đã làm tuy khá nhiều nhưng vẫn còn quá chậm. Ông tâm sự với các cộng sự rằng quỹ thời gian của ông không còn nhiều, nếu không hết sức khẩn trương thì sợ già mất. Hơn nữa cơ hội cũng không đứng yên chờ ai.

Sau một năm quyết tâm làm xuất khẩu phần mềm, chiến công mà FPT thu được mới chỉ là Nà Ngần, Phay Khắt. Không có cứ điểm Điện Biên Phủ, cũng không có Tổng tiến công vào Sài Gòn...

Tại Hội nghị tổng kết năm 2000 Đại Lải, ông Bình quyết định phát động chiến tranh trong toàn công ty. Ông nói, người Việt Nam là thái âm, trong thời bình những biểu hiện của thái âm là sự trì trệ, là bệnh hoạn. Chỉ khi đặt trong hoàn cảnh chiến tranh, nước sôi lửa bỏng, sự trì trệ đó mới mất đi và những ưu điểm của người thái âm mới có cơ hội thể hiện rõ.
Ông Bình cũng trình bày rõ ràng nội dung của cuộc chiến tranh để toàn dân thảo luận. Mục tiêu của cuộc chiến là 528; thời hạn của cuộc chiến là từ 5-7 năm; phạm vi của cuộc chiến là toàn cầu; bản chất của cuộc chiến là chiến tranh nhân dân; tổ chức của quân đội là fractal; hậu phương là các bộ phận đang kiếm ra tiền; tiền tuyến là nơi tiêu tiền; trinh sát là văn phòng đại diện tại Silicon Valey...

Hùng Henry phải cung phụng bọn Mỹ để lấy hợp đồng. Khúc Trung Kiên phải tập ăn cà ri để hòa mình với dân Ấn. Trong nước mỗi người phải làm việc bằng hai. Các tướng lĩnh phải thắt lưng buộc bụng. Gian khổ không chỉ ngày một ngày hai. Nhưng khi thành công thì tất cả đều thành tỉ phú, bét nhất thì cũng triệu phú...

Tinh thần chiến tranh được phát triển sâu rộng đến từng bộ phận, từng chi đoàn. Các kỹ sư phần mềm được phong quân hàm cấp úy. Binh pháp Tôn Tử được mang ra thảo luận. Ông Bình mời cả vị tướng có nhiều kinh nghiệm trong chiến tranh nhân dân như tướng Hoàng Đan đến nói chuyện.

Nhân viên FPT gặp nhau toàn nói chuyện kỳ chính, chính kỳ, fractal, 528... Để cho dễ nhớ, ông Bình đã gói gọn mục tiêu của công ty vào 3 chữ số 528. Số 5 chỉ 5000 lập trình viên chuyên nghiệp của FPT vào năm 2005. Số 2 chỉ 200 triệu doanh số phần mềm xuất khẩu cũng vào năm đó. Số 8 chỉ giá trị của công ty tại thị trường chứng khoán Nasdaq là 8 tỷ đô la Mỹ.

Toàn thể nhân viên FPT hừng hực khí thế chiến tranh. Trở thành công ty bạc tỷ trong vòng mấy năm là một chuyện phi thường và người FPT đang quyết tâm làm chuyện phi thường.

Những vị lãnh đạo Nhà nước Việt Nam đã bắt đầu quan tâm đến công nghiệp phần mềm, nhưng sự quan tâm đó vào đầu năm 2000 vẫn chưa được thể hiện bằng hành động cụ thể. Chưa có nghị quyết của chính phủ về ngành công nghiệp này. Chưa có chính sách ưu đãi của nhà nước cho các công ty phần mềm. Nhà nước cũng chưa quyết tâm đầu tư. Ông Bình hiểu rằng, cần phải tiếp tục tác động.

Cuối tháng 3 năm 2000 một phái đoàn do công ty FPT phối hợp với Ban tư tưởng văn hóa Trung ương, Bộ Văn hóa và VTV đã tiến hành khảo sát ngành công nghiệp phần mềm Ấn Độ. Mục tiêu của chuyến đi này là học hỏi kinh nghiệm Ấn Độ trong lĩnh vực xuất khẩu phần mềm, để tiến hành tuyên truyền sâu rộng cho việc xây dựng và phát triển phần mềm xuất khẩu Việt Nam.

Ông Bình đã lên đài truyền hình Việt Nam và trước 80 triệu đồng bào cả nước kêu gọi "dù phải đốt cháy dãy Trường Sơn" cũng phải xây dựng bằng được ngành công nghiệp phần mềm Việt Nam hướng tới xuất khẩu. Không chỉ tuyên truyền trên truyền hình, ông còn đi đến Đà Nẵng, Cần Thơ giải thích và vận động những nhà lãnh đạo tại các tỉnh này ủng hộ xây dựng các công viên phần mềm địa phương.

Chiến dịch tuyên truyền sâu rộng với sự tham gia của tất cả các phương tiện thông tin đại chúng đã mang lại kết quả. Ai cũng nói về phần mềm. Chính phủ bàn về phần mềm. Tỉnh, thành phố, quận huyện cũng bàn về phần mềm. Hội thảo về "xuất khẩu phần mềm như một cơ hội thiên niên kỷ" đã diễn ra khắp nơi.

Quả thật là Việt Nam đang nằm trong tốp nghèo nhất thế giới và cơ hội bứt ra khỏi tốp này không phải là nhiều. Khẩu hiệu "công nghiệp hóa, hiện đại hóa" vẫn tiếp tục chỉ là khẩu hiệu trong nhiều năm qua. Không có nhiều lựa chọn cho Việt Nam. Vì thế, dù cách thức đặt vấn đề có khác nhau, nhưng hầu như các hội thảo trong thời gian này đều đi đến một kết luận giống nhau: công nghiệp phần mềm là lối thoát duy nhất của Việt Nam. Từ vấn đề kinh tế, xuất khẩu phần mềm đã trở thành vấn đề chính trị, vì nó không chỉ mang về cho đất nước một ít ngoại tệ mà là mở ra cho đất nước một cơ hội phát triển.

Ngày 05/06/2000, Chính phủ đã ban hành nghị quyết về xây dựng và phát triển công nghiệp phần mềm giai đoạn 2000-2005 với mục tiêu: 50 ngàn lập trình viên, 500 triệu đô la Mỹ phần mềm xuất khẩu vào năm 2005. Ngày 17-10-2000, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung Ương Đảng khóa 8 đã ra Chỉ thị 58-CT/TW, trong đó nhấn mạnh vai trò của công nghệ thông tin đối với sự phát triển đất nước.

Tiếp theo hai văn kiện quan trọng này là việc triển khai hàng loạt các chính sách ưu đãi dành cho các công ty phần mềm như: miễn thuế 4 năm cho các công ty phần mềm kể từ khi có thu nhập chịu thuế, không áp dụng VAT với các sản phẩm phần mềm, thuế xuất nhập khẩu bằng không...

Đặc biệt các lập trình viên Việt Nam được tôn vinh, khi mức lương bắt đầu phải nộp thuế thu nhập nâng từ hai triệu lên tám triệu đồng. Các công ty phần mềm được sử dụng internet với tất cả các cổng dịch vụ không bị kiểm soát qua firewall... Nhà nước đầu tư vào các khu công viên phần mềm như Quang Trung, Hòa Lạc...

Những người làm phần mềm hân hoan thụ hưởng các chính sách mới này, nhưng không phải tất cả trong số họ đều biết đến công lao của ông Bình trong nỗ lực tác động hình thành chính sách.